
کاندید اکادمیسین دکتر اسدالله حبیب
يازدهم سپتامبر .. نوشته دکتر اسدالله حبیب
ارمغانی ازکوهستان بيرات
( سيری
درطورمعرفت بیدل)
سایۀ حکیم سنائی غزنوی
برنگرش ونگارش مولانا جلال الدین محمد بلخی
سبک هندی درشعرفارسی
(ازصائب تا بيدل)
جایگاه « نکات » (درکليات بيدل گفته ها ،یافته ها وپشنهادها)

کاندید اکادمیسین داکتر اسدالله حبیب درکنگره بین المللی عرس بیدل منعقده تهران
مکثی بر کنگره بین المللی بیدل و گفتگو اختصاصی در این باره
شعر از دکتر اسدالله حبیب
دکلمه از قامت
لطفآ بالای تصویر کلیک کنید و بیبینید

زورق طلایی در آ ب های گرم فرهنگ وادب زبان دری :
فرهنگ وادب را بستایش گرفتن واز دانشمندان قدر دانی کردن کاریست بس پسندیده وارزشمند
• آسمان هنوز روشن بود وباد ملایم بهاری از میان پنجره های سالون زیبای که بمنظور قدر دانی از کار های نستوهانه ودست آورد های های دانشی ، فرهنگی وادبی کاندید اکا دمیسین ، پژ وهشگر ادبی ، بیدل شناس نامور، داستان نویس، شاعربی همتا واستاد دانشگاه جناب
• داکتر اسد الله حبیب اراسته شده بود بداخل میتابید . به هر طرف مینگریستی ادیب ، شاعر ، نویسنده وزورنالیست را میدیدی که با بیقراری انتظار آغاز برنامه یی را می کشیدند که قرار بود بزودی آغاز شود .هینیکه به سالون داخل میشدی چشمت به پردهء بزرگی میافتاد که در آن نوشته شده بود :بزرگداشت از کار های ادبی – علمی داکتر اسدالله حبیب داستان نویس ، پژوهشگر ، بیدل شناس وشاعر فرهیخته ء افغانستان
• پس از لحظاتی چند خانم زیبای که خود را ماریا اختری معرفی کرد ، در جایگاه ویژه پدیدار گشت. با آواز رسا ، جرآت پر جلایش و توا نایی ویژه برنامه را چنین آغاز کرد
• شاگردان ، اردتمندان وعلاقمندان ادیب فزهیحته داکتر اسدالله حبیب امروز شنبه تاریخ 21 ماه اپریل سال روان در سالون فالکن شهرک رالشتید شهر هامبورگ همایش امروزی را بخاطر قرد دانی از کار های آن استاد برپا داشته اند ،
• در این همایش که ژورنالیستان ، شاعران ، پژوهشگران وادیبان از کشور های دنمارک ، سویدن ، هالند ، اطریش ، فرانسه ، سویس، واز شهر های مختلف کشور آلمان اشتراک ورزیده اند. در سه بخش سازماندهی گردیده است. بخش نخست بیانیه ها وپیام ها به همین مناسبت . بخش دوم، شعر وسرود خوانی وبخش سوم موسیقی وسرود
• نخست از داکتر حمید الله مفید مدیر مسئوول مجله کلمه خواهش می شود تا زندگینامه جناب داکتر اسدالله حبیب را که قبلآ تهیه کرده اند بخواند
• داکتر حمیدالله مفید زنده گینامه جناب داکتر اسدالله حبیب را در حالی بخوانش گرفت که در پرده یی سینمایی بزرگی تصویر های از زندگی جناب داکتر حبیب با تناسب ویژه از برابر چشمان شرکت کنندگان میگذشت . سالهای دوران مدرسه ومکتب ، سالهای آموزش در دانشگاه , سالهای تدریس در دانشکده یی ادبیات دانشگاه کابل سالهای مسافرت به امریکا واتحاد شوری آنزمان ، سالهای آموزش دوره دکتورا ، سالهای اشتراک درکنفرانس ها ملی وجهانی . سالهای کار در پست رئیس عمومی اتحادیه نویسندگان افغانستان و رئیس عمومی دانشگاه کابل
• در این زندگینامه که به راستی بسیار جالب وادبی تهیه شده بود به بخش های گو ناگون فرهنگی ، دانشی و ادبی دا کتر حبیب روشنی انداخته شد . در بخش های دیگر آن به آثار، پژوهش ها وکتاب های داکتر حبیب اشاره گردید که تعداد آفریده های ادبی وعلمی آن استاد را به صدها عنوان شناسایی میکرد ، مجموعه های شعری ، گزیده های داستان های کوتاه، کتاب های گو ناگون ادبی علمی وتحقیقی از کار های برگزیده استاد حبیب نام گرفته شده بودند . در پایان این زندگی نامه به برخورد ها ومناسبات اجتماعی وخانوادگی داکتر حبیب روشنی انداخته شده بود که دیدن تصویر ها وآثار داکتر حبیب در روی پرده سینما که توسط داکتر اسد بدیع آواز خوان بی همتا ، شاعر واستاد کمپیوتر سازماندهی میشد آنرا چندین مرتیه جالب ودیدنی ساخته بود
• سپس نوبت به پروفیسور داکتر احمد لقا نجم صاحب امتیاز مجله کلمه واستاد پیشین انستیتوت پولیتخنیک کابل رسید ، که به معرفی اثار علمی وادبی داکتر اسدالله حبیب پرداخته بودند . جناب پروفیسو.ر داکتر احمد لقا نجم به شیوه بسیار زیبا ومکث های پسندیده آثار داکتر اسد الله حبیب را معرفی ویک ، یک را با نگارش بسیار دلپزیر ادبی بیان کردند که با کف زدن ها ی شرکت کنند گان بدرقه شدند
• دوم»
• بعد خانم ماریا اختری، گردانندهء همایش؛ از جناب دستگیر نایل داستان نویس وفرهنگی فرهیخته که از کشور هالند تشریف آورده بودند خواهش کرد؛ تا پژوهش شانرا در باره نقد وبررسی اثار داستانی داکتر اسد الله حبیب به خوانش بگیرند
• جناب دستگیر نایل در یک بخشی از پژوهش شان یاد آور شد؛ که در باره شخصیت چند بعدی دکتور اسد الله حبیب سخن گفتن برای من خیلی دشوار می نماید ، اما بنابر سابقه شناختی که با ایشان دارم استاد داکتر اسدالله حبیب از چهره های برجسته ومطرح داستان نویسی در کشور ما هستند چاپ ونشر نخستین گزیده یی داستانی شان بنام سه مزدور در حقیقت نخستین موج های داستان نویسی ریالیستی را در کشور ما پی نهاد. سپس با چاپ ونشر داستان های : سپید اندام ، داس ها ودست ها ، آخرین آرزو وداستان میانه نظر گل در غنای تاریخ داستان نویسی در کشور ما افزود . قابل درنگ میپندارم که در باره رمان کوتاه سپید اندام او دید گاه جورج گراسمک پژوهشگر امر یکایی را یاد اورم که گفته است:« سپید اندام که یک رومان محلی است در سال 1956 عرض وجود کرد واین اثر در زبان دری نوشته شده است آقای اسدالله حبیب یکی از استادان فاکولته ادبیات در نوشتن این کتاب مهارت وژرف نگری به خرچ دا ده است
• جناب دستگیر نایل.پس از بررسی های ژرف نگرانه به آثار داستانی داکتر اسدالله حبیب در پایان نگارشش چنین آورده است :
• دکتور اسدالله حبیب ، نویسنده , پژ وهشگر ، شاعر ، سخنور وبیدل شناس شناخته شده ، از جملهء انگشت شمار فرهیختگان ادب کشور ما است که باید هنرش را گرامی داشت . برای این قصه پرداز تو انا ، نویسنده ژرف نگر وشاعر پرمایه ؛ عمر پر بار وافرینش های بزرگ بدیعی وادبی آرزو میکنم
• پس از جناب دستگیر نایل خانم ماریا اختری نوبت را به عبدالوکیل کوچی شاعر ورزیده پژوهشگر وسخنشناس پیرایشگر داد که با رباعی زیبای که چنین مایه گرفته است
• فرخنده بود مردم هوشیار ونجیب در پرتو اندیشه وافکار ادیب
• خورشید کلام وسعدی کشور ما استاد خردمند و بزرگوار حبیب
• آغاز به سخن کرد وافزود :
• دوستان گرانقدر ارادات مخلصانه یی خویش را به پیشگاه گرامی تان با کلمه یی سلام می آغازم . سپس ادامه داد
از من بشما هموطنان باد سلام
بر عالم فخر عالمان باد سلام
بر عارف واستاد بزرگوار حبیب
بر سلک طریق عارفان بادسلام
بر شاعر نامی وگرانقدر وطن
بر مرد ادیب وخوش بیان باد سلام
بر پرتو خورشید خراسان کبیر
بر تابش نور جاودان باد سلام
در پایان با ارایه قصیده واره یی کوتاه در وصف کار های ادبی جناب داکتر اسدالله حبیب پرداخت ، که چاپ آنرا در همین شماره خواهید دید .
سپس نوبت به فرهنگی فرهیخته نگر وهاب فایز که با گروهی از بیدل دوستان مکتب بیدل خوانی از کشور هالند تشریف آورده بود رسید که با ارایه مخمسی بر یک غزل داکتر اسدالله حبیب توانایی خامه پردازی شعری شانرا به نمایش گذاشتند که با کف زدن های آفرین گویی بدرقه شد. که این مخمس نیز در همین شماره به نشر خواهد رسید .
« سوم»
پس از ایشان جناب عطازی قامت سخنسرای خوش اندیش دکلماتور ومدیر مسئوول سایت انترنتی«روزنه» رشته ای مروارید سخن را بدست گرفت و چنین فرمود:
• «جای خوشبختی است که خود را در میان صاحبدلان راه اندیشه وقلم می یابم .امروز که روز گرامیداشت از کار های شخصیت بزرگ وبا ارزش فرهنگی ، شاعر ، داستان نویس وبیدل شناس شهیر کشور ما محترم داکتر اسد الله حبیب است . باید عرض کنم که پرداختن به شخصیت وارستهء شان که امروز به یک چهرهء مطرح فرهنگی در منطقه مبدل شده است کاریست دشوار . اما چه باید کرد اگر جرآت کرده ام فقط نشانه از ارادت وباور من به این بزرگ مرد تاریخ واندیشه زمان ماست» . سپس، پس از بیان نخستین آشنایی شان با داکتر اسد الله حییب تا تخصیص بخش ویژه یی در سایت روزنه یه اندیشه وآثار ایشان یاد اور شده افزودند که دوست گرامی من داکتر اسد الله حبیب ! عمر تان دوصد سال وقلم تان مانند همیشه گویا تر باد .»
• خانم ماریا اختری با زبان رسا وگویایی بی نظیر از طنز نویس وژورنالیست مطرح رادیوی بی-بی-سی جلالتمآب هارون یوسفی خوهش کردند تا در خرابات سخن پا بگذارند ومرواریدی را در رشته کلام های نایاب همایش گره بزنند
• هارون یوسفی که در طبع آزمایی وشیرین سخن پرا گنی جایگاهی حروشندهء دارند برای نخستین بار دست وآستین جدی گویی را بر زدند وبا صحبت شفاهی افزودند
• « من جناب داکتر صاحب حبیب را از دیر زمانه ها میشناسم ؛ دانشمند با پشت کار، صمیمی ودوست ارزشمندی هستند . لیاقت وکار آیی شان چه در دوران اموزش دوره دکتورا ؛چه در دوران استادی وچه در دوران متصدی در ادارات بزرگ دولتی برهمگان معلوم بود . زمانیکه در یک نشست بین المللی درمورد بیدل که در تهران برپا گردیده بود با ایشان همراه بودم در یافتم که جناب داکتر اسد الله حبیب در میان ده ها دانشمند از کشور های گوناگون با افتخار درخشیدند که مایه افتخار ماست
• پس از پایان بخش اول ، خانم ماریا اختری روزنه را بسوی بخش دوم همایش گشودند که نخسین پیامی ارسالی از دانشمند فرهیخته ، داستان نویس بی همتا جناب داکتر اکرم عثمان بود که با درخشش ویژه ای خوانده شد . جناب داکتر اکرم عثمان در این پیام شان نوشته بودند
• « داکتر اسدالله حبیب ، یکی از چهره های سر شناس وبر جسته جامعه ء فرهنگی ماست ، پرداختن در باره شخصیت چند بعدی این دانشمرد آسان نیست .او همواره مصدر آثار وکار های ماندگار وارزشمندی بوده است . در دوران تحصیل تا کار مندی دولت ، تا استادی
• فا کولته ادبیات وتدریس وآموزش ، تا نمایشنامه نویسی تا داستان نویسی ، تا پژ وهش وتحقیق در باره ادبیات بدیعی تا پرداختن به فنون ادبی همه نشانه های از جنبه های گوناگون ظرفیت های روحی وکاری اوست . ولی از دید من جوهر ودر ونمایه آ فریده های او بر خورد شفاف و صادقانه به مسایل میباشد . از همین جا استاد حبیب محبوب القلوب همگان بوده است وتمام دوستانش در همه سطوح وسویه اور ا نیکمرد دقیق النظر با مدارا وواقعبین یا فته اند . »جناب داکتر اکرم عثمان در همین پیام به بخش های گوناگون کار کرد های استاد اسد الله حبیب پرداخته وهم خاطره یی خویش را در زمینه چاپ نخستین گزیده ای داستانی داکتر اکرم عثمان بنام « وقتی که نی ها گل میکند» را در دوران تصدی داکتر حبیب بحیث رئیس اتحادیه نویسندگان افغانستان درست در دورانی که داکتر اکرم عثمان از چشم مقامات افتیده بودند یاد اور شده است .در پایان جناب داکتر اکرم عثمان از جانب خود شان وتمام گردانندگان مجله فردا وسایت فردا ومسئوولان کلوپ قلم از ته دل برگزاری این احتفال با شکوه را به استاد بلند نظر وبلند قدر جناب داکتر اسد الله حبیب مبارکباد گفته اند وپیروزی های بیشتراین شخصیت والا مقام را آرزو برده اند .
• « چهارم»
• پیام بعدی از جناب احمد شاه قادری بنیا ن گذار انسامبل جوانان افغان در شهر هامبورگ المان بود که خانم ماریا اختری آنرا خواند در یک بخش این پیام آمده بود
• « حضور کاندیدای اکاد میسین اسد الله حبیب ، چهره درخشان ادبیات معاصر افغانستان وزبان دری !
• وقتی ملتی سر فراز وبا غرور در جامعه بشری سر بلند کرده میتواند که یکی از اعضای آن در یکی از عرصه ها ی علوم چه طبیعی وچه اجتماعی سر بلند کرده باشد . که خوشبختانه در کشور عزیز ما افغانستان جناب داکتر اسد الله حبیب از چهره های ممتاز وپر افتخار کشور ما استند . » در پایان این پیام ، جناب قادری عنوانی داکتر اسد الله حبیب نگاشته بودند
• استاد محترم ومعظم ، افتخار بشما ، سر بلند وکامگار باشید .
• سپس خانم ماریا اختری پیام ماستر هنر ، کمپوزیتور برازنده وموزیک دایرکتر بی همتای کشور که در انسابل موسیقی آلمان مثل مشعل درخشان میدرخشند جناب ببرک وسا را که عنوانی همایش فر ستاده بودند به خوانش گرفت ؛ در یک بخش از این پیام آمده است
• «اسدالله حبیب هنگامیکه در مسکو به دانش خود میافزود، در نظرم نماینگر اخلاق، شهامت وصداقت بود. احساس وطندوستی وی که با زیوربشر دوستی وعدالتخواهی مزین بود به شخصیت بارز آن جوان خردمند ، خرد اندیش وبا پرنسیب عظمت مخصوص می درخشید.» در پایان پیام به داکتر اسدالله حبیب صحتمندی ، خوشبختی وموءفقیت های مزید ارزو گردیده است
• پس از آن نوبت به پیام ویدیویی اقای جرمی ژورنالیست ومدیر مسئوول مجله فرهنگی «روزگار» که از کشور ناروی فر ستاده شده بود ، رسید که از طریق ویدیو پروجکتور پخش گردید . در این پیام نیز از کار کرد های فرهنگی وادبی داکتر اسدالله حبیب با افتخار یاد آوری شده بود
• در اخیر نوبت به ادیب و ژورنالیست فرهیخته نجیب برید مد یر مسئوول نشریه« پرستو های مهاجر» که از کشور دنمارک پخش می شود رسید .دربیانیه اقای برید زیر عنوان« در کوچه باغهای شعر داکتر اسد الله حبیب» ، مروری بر گزیده های شعری :« خط سرخ ، وداع با تاریکی و آتش در نارنجزار» جناب داکتر اسد الله حبیب گردیده بود، که مورد دلچسپی
• حا ضران همایش قرار گرفت . این مرور نیز در همین شماره چاپ گردیده است .
• بانو مار یا اختری گرداننده موفق، کتاب این همایش را رویه برگردانید وصفحه ء اخری همایش را که شعر خوانی ودکلمه اشعار جناب داکتر اسدالله حبیب بود باز کرد . در این بخش که دکلماتور های ورزیده چون بانو نیلاب سلام ، بانو زرلشت حبیب ،اقای قامت عطازی علیزاده و ........... سهم گرفته بودند جمعآ بتعداد شانزده قطعه شعر دکلمه گردید . که در همانشب ودر همان همایش در خاطرات مهمانان جاودانه حک شد
• پس از پایان پیام ها ،بیانیه ها و دکلمه اشعار؛ خانم ماریا اختری مهما نان را به صرف غذای شام دعوت نمود . که علی الرغم پا فشاری های پیهم بانو ماریا کسی جرآت نمی کرد که بطرف میز غذا خوری برود ، که این مساله قبل از همه بیانگر عظمت محفل بود
• پس از صرف غذا بخش موسیقی پی نهاده شد که نخستین آواز خوان اقای فواد پوپل بود که با خواندن شش اهنگ روح پرور با آواز دلپذیرش در دلها جا گرفت
• سپس فصیح الله آواز خوان جوان وورزیده با خواندن چهار آهنگ خاطره آفرید . پس از آن نوبت به بانوی خوش آواز موسیقی کشور فرشته جان سما رسید که با ارایه آهنگهای شاد وغزل های دلپذیر به گرمی همایش خصلت جاودانگی بخشید
• در اخیر نوبت به آهنگ خوان سه نسل ، محبوب دلها، آواز خوان بلند جایگاه سکوی موسیقی کشور که افزون بر آهنگ خوانی داکتر ورزیده ؛ استاد کمپیوتر وشاعر توانا نیز است . اسد بدیع رسید ، که با ارایه آهنگ های دلپذیر ودلنشین گرمی محفل را چندین مرتبه افزایش داد
• در پایان همایش بانوماریا اختری از جناب کاندید اکادمیسین داکتر اسدالله حبیب خواهش کرد که اگر گفتنی داشته باشند ، ایراد فرمایند
موصوف با لحن سپاسگزارانه گفت :
• «الهی نه ظالمی که گویم زینهار ونه مرا به تو حقی که گویم بیار . چون اول برداشتی آخر فرو مگذار. مهمان توام چنان که خواهی می دار !
• من این همایش پاک را گرامی داشت کلام وکلمه وقلم می شمارم ؛ در انجیل یوحنا آمده است: «در اول کلمه بود وکلمه نزد خدا بود
• در کلام الله مجید نیز خداوند بیت العتیقین فرموده:« نون وا لقلم وما یسطرن ونیز علم بالقلم . علم الانسان ما لم یعلم.» فرهنگیان بزرگ رفتند وما نیز رونده ایم . آنچه ماند گار است فرهنگ است . پرواز را باید بزرگ داشت . پرنده مردنیست
• خشنودم از آن که هنوز درد وآلام غربت دست مار ا از دامن دراز فرهنگ کوتاه نکرده است .و هنوز مردم نجیب ما در حدیقته الحقیقه پا می فشارند . در گلستان وبو ستان اند .گوش به منطق الطیر وگلبانگ نی خداوندگار بلخ فرا میدهند که اینجا جمع شده اند .رشحهء خامهء من نه چنان رسا بود که فرهیختگانی چون شما را فرا خواند
• باید عشق بیدریغ شما را به ادبیات ستود وبزرگ داشت .
• از وحید واعظ زاده سپاسگزارم که نخست این صدا را او بلند کرد واین قایق زرین را در آب انداخت ودین تلمذ را ادا کرد
از داکتر اسد بدیع آواز خوان نام دار ، شاعر ، دکلماتور وطبیب دلها وجانها باید سپاسگزار بود که همهء این برنامه را از سر تا پا صورت بخشید وبه روی پرده آورد وبا آواز دل نشینش به پایانش رسانید
ار داکتر حمید الله مفید مدیر مسئوول مجله کلمه باید سپاسگزاربود که زیستنامهء این هیچ مدان را چه زیبا ورنگین به قلم آورد
واز خانم ماریا اختری سپاسگزارم که چه زیبا گویندگی برنامه را به فرجام رسانید .
سپاس فروان از فواد پوپل وفرشته سماوباز داکتر بدیع وفصیح الله که با آواز خوانی شور انگیز شان چهارمین بخش برنامه را درخشش بخشید ند
داکتر اسد الله حبیب همچنان از دوستانی که پیام فر ستاده بودند .
از دوستانی که مقاله های خویش را قرائت فرمودند .
از دوستانی که شعر های او را در محفل دکلمه فرمودند .
• از مهمانانی که از هالند ، دنمارک ، لندن ، سویس ودیگر جا ها ی دور قبول زحمت فرموده تشریف آورده بودند
از دوستانی که تصویر گیری وصدا برداری را با شور وشوق انجام دادند یک یک تشکر کردند ودر فرجام از همه مهمانان روشن دل وروشن رای که با حضور خویش آن سالون را چراغان ساختند سپاسگزاری های مکرر به جا آوردند
ومحفل با هیجان وشا دمانی وعکس گیری با داکتر اسد الله حبیب به پایان رسید
هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق
ثبت است در جریدهء عالم ذوام ما
جشن پر شکوه و تجلیل از کار کرد های کاندید اکادمیسین دوکتور اسدالله حبیب
شام 21 اپریل طی جشن با شکوه ی افغانهای فرهنگ دوست و ادب پرور اروپا در شهرها مبورگ المان از کارکرد های بزرگ علمی ، ادبی محترم داکتر اسدالله حبیب داستان نویس ، پژوهشگر ، شاعر و بیدل شناس شهیر کشور تجلیل بعمل آوردند.
در این جشن نزدیک به 300 تن از شاعران ، نویسنده گان ،ادب دوستان ، عده از مسوولین نشرات افغانی در اروپا گرد هم آمده بودند.
سخنرانان هر یک پیرامون جهات مختلف زندگی و کار های پژوهشی و فرهنگی داکتر اسدالله حبیب روشنی انداخته ، قلم و تفکر ایشانرا به عنوان حرکت روشنگرانه برای نسل دیروز، امروز و فردا افغانستان با ارزش خواندند.
همچنان پیام های تبریکیه که از سوی عده از شخصیت های بزرگ فرهنگی ما منجمله داکتر اکرم عثمان فرستاده شده بود خوانده و پخش گردید.در بخش دوم این جشن عد ه از علاقمندان سروده های داکتر اسدالله حبیب بزم سرود خوانی را ترتیب داده بودند.که حاضرین محفل برای لحظات مهمان ج