نیلاب سلام
 

 

تأملی بر "عطر" یا "سرگذشت یک جنایتکار"

 

پاتریک سوسکیند بعد از بیست سال اجازۀ ساختن فلم را از روی رمان استثنایی و قدرتمند(عطر)اش داد.

اندام تصاویر افسون کنندۀ این فلم در آغوش پرده های سینمای آلمان, اتریش  و سویس میلیونها بیننده را به سوی خویش کشاند.

  

 

  در جای که خشونت به کار میرود, عاطفه در اوجش نفس میکشد. شاید هم بودن تضادهای چون مثبت و منفی,  نیک و بد, سرد و گرم, روشن و تاریک و... در چنین دنیایی  ضرورتیست طبیعی.

  این ترکیب را میتوان در پرمصرف ترین فلم  یک صدوچهل وهفت دقیقه یی(پانزده میلیونی)  آلمانی "عطر" یا "سرگذشت یک جنایتکار" ـ رمان ابتکاری "پاتریک سوسکیند" از ساخته های پرودیوسر بیرند ایشینگر و رژیسور تام تیکوارـ  با تار و پود احساس کرد.

  در مورد این فلم گفته اند:

  یک حادثه(1)

  یک مؤفقیت بزرگ جهانی (2)

  یک شاهکار(3)

  یک فلم مانند یک نقاشی(4)

  چراگاه چشم(5)

  پاریس در سال 1738. مادری طفلش را در میان بازار فقر و کثافت به دنیا می آورد. در چهار دوبر زن ماهیهای مرده, موشها و کرمهای زنده, زباله دانیهایی که تا گلو در آشغال غرق اند, در هم میلولند. مادر جوان با کارد ماهی که دستش به آن میخورد, بند ناف را میبرد و در حالت  ترکیبی از درد, ناامیدی, فقر, بیچاره گی, ترس به سوی طفلش نگاه میکند که در این اثنا طفلک با تمام قوا به چیغ زدن شروع میکند. کسانی که در بازار این طرف وآن طرف میروند,  متوجه میشوند و چشم شان به کارد غرقه در خون , نوزاد گریان و زن بیچاره میخورد. دفعتأ کسی از میان جمعیت بانگ برمیدارد:

  میخواهد, طفلش را بکشد!

  زن شروع به دویدن میکند...دستگیرش میکنند...به دارش می آویزند....  

  این نوزاد کسی دیگری نمیشود جز همان " ژان باپتیست گرونوی " مشهور که نام او زبانزد است و بار ها در مسابقه های تلویزیونی و رادیویی برای آزمایش "معلومات عمومی" شرکت کننده گان در موردش سوالها به عمل می آید.

  هنرپیشه یی  که رول "ژان باپتیست" را بازی میکند, بین ویشاو نام دارد. وی را در صحنۀ  تیاتر شکسپیر" لندن کشف کردند. بیست و پنج سال دارد. با نگاههای ژرف و پرسش گرانه اش درنقشش

حاکم و موفق است.

   هنرپیشۀ نامدار, توانا و تاب هالیوود دستین هافمن در "عطر" نقش عطرساز معروف "بالدینی" را بازی میکند.

   در رمان "عطر" همه چیز بر گرد بو و عطر میچرخد.  بی دلیل نیست, "پاتریک سوسکیند"  فرانسه سرزمین عطر را برای  به تصویر کشیدن رمانش انتخاب کرده است. دراین فلم  تصاویر چنان افسون کننده به روی پرده می آیند, تو گویی, همین اکنون ترکیب از عطر نارنج, میخک, گلاب, دال چینی را احساس میکنی و یا عطر خوش پوست دلبر جوان سرخ مویی را.

رمان "عطر" یعنی جواب اروپا به ریالیزم جادویی امریکای لاتین

 

  "عطر" یا "سرگذشت یک جنایتکار" رمان استثنایی  "پاتریک سوسکیند"  در سال 1985

  از چاپ برآمد,  به چهل و پنج لسان  دنیا ترجمه شد و پانزده میلیون نسخه به فروش رسید. "پاتریک سوسکیند" در سال 1949 در شهر "امباخ" ایالت "بایرن " آلمان متولد شده است.  تحصیلاتش را در آلمـان و فـرانسـه سپری کرده است. وی آرزو کرده بود: یک کتـاب بنویسد و تـا آخرعمر از پولـش زنده گی کند. این آرزوی وی به یقین برآورده شده است. تنها به خاطر امتیازات که از این فلم برایش میرسد, ده میلیون پرداخت گردیده است.

 "سوسکیند" بیست سال مخالف ساختن فلم از روی رمانش بود تا فانتزی خواننده گانش کشته نشود.

  از او تنها سه عکس سیاه و سفید در دست است؛ تاکنون حاضر به دادن مصاحبه یی نشده است؛ شخص کناره گیر و خلوت گزینی است.

  در مورد این رمان نوشته اند:

   * اولین کار یک نویسندۀ اروپایی پس از "نام دیر روزه"(6), توجه ناشران امریکایی را چنان به خود جلب کرده که برای به دست آوردن امتیازات بدین وابسته گی خود شان را به هر در میزنند.(7)

* قدرتمند و رباینده. تأثیراتش تا دیر خواهد ماند.(8)

* یک کشف هیجان انگیز در این آخرین سالها: یک شاهکار.(9)

* چیز دیگری از آنچه تاکنون خوانده ایم.(10)

* منتقدین را در مایلند, پاریس, لندن و برلین غافلگیر میکند و شگفت زده میسازد. جواب اروپا به ریالیزم جادویی امریکای لاتین.(11)

 

 سپتامبر 2006

 

اشاره:

 

1.     ZDF heute Journal

2.     Brigitte

3.     TV 14

4.     Gala

5.     FAZ

6.     Name der Rose

7.     Corriere della Sera, Mailand

8.     Time Magazine, New York

9.     San Francisco Chronicle

10. Le Figaro, Paris

11. Dia, Madrid